Quy định về việc tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm

Điều 228 Luật Tố tụng hành chính 2015 quy định như sau:

“1. Tòa án cấp phúc thẩm ra quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án, hậu quả của việc tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án và tiếp tục xét xử phúc thẩm vụ án được thực hiện theo quy định tại Điều 141 và Điều 142 của Luật này.

2. Quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án có hiệu lực thi hành ngay.

3. Quyết định tạm đình chỉ phải được gửi ngay cho đương sự và Viện kiểm sát cùng cấp.”

     Có thể thấy khoản 1 Điều 228 Luật Tố tụng hành chính 2015 không quy định trực tiếp mà viện dẫn đến các căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 141 Luật này. Theo đó, nếu thuộc một trong các trường hợp sau thì Tòa án ra quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án hành chính, cụ thể như sau:

+  Đương sự là cá nhân đã chết, cơ quan, tổ chức đã giải thể hoặc tuyên bố phá sản mà chưa có cá nhân, cơ quan, tổ chức kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng.

Sự kiện pháp lý chết hoặc giải thể này sẽ làm cho quá trình tố tụng bị gián đoạn. Việc này không chỉ gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của bản thân đương sự là cá nhân đã chết hoặc cơ quan tổ chức đã bị giải thể mà còn ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các đương sự khác trong vụ án hành chính. Vì vậy, nếu chưa tìm được người thừa kế thì Tòa án cấp phúc thẩm sẽ ra quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án. Với quy định này, quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự trong vụ án vẫn được đảm bảo vì vụ án sẽ được tiếp tục giải quyết khi có người thừa kế quyền, nghĩa vụ tố tụng.

+ Đương sự là người mất năng lực hành vi dân sự, người chưa thành niên mà chưa xác định được người đại diện theo pháp luật

Việc tạm đình chỉ này là hoàn toàn phù hợp vì nếu tiếp tục giải quyết sẽ không đảm bảo được quyền lợi cho các đương sự của vụ án, giải quyết thiếu khách quan và chính xác.

+ Đã hết thời hạn chuẩn bị xét xử mà một trong các đương sự không thể có mặt vì lý do chính đáng, trừ trường hợp có thể xét xử vắng mặt đương sự.

Thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm vụ án hành chính là khoảng thời gian cấp phúc thẩm chuẩn bị các công việc cần thiết để đưa vụ án ra xét xử. Trong thời gian này, Tòa án sẽ triệu tập các đương sự có đơn kháng cáo để phục vụ cho việc mở phiên tòa xét xử. Do đó, các đương sự vắng mặt mà không có lý do chính đáng và không có đơn xin xét xử vắng mặt thì Tòa sẽ tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm để đảm bảo tính minh bạch trong việc xét xử.

+ Cần đợi kết quả giải quyết của cơ quan khác hoặc kết quả giải quyết vụ việc khác có liên quan.

Việc tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm trong trường hợp này là cần thiết để Tòa án có thể giải quyết vụ án một cách chính xác và toàn diện hơn. Cụ thể, trong quá trình giải quyết vụ án hành chính, nội dung của vụ án có thể liên quan đến một vụ án dân sự, hình sự, lao động,… hoặc một vụ việc có liên quan khác đang được Tòa án có thẩm quyền giải quyết mà nội dung, kết quả của việc giải quyết vụ án này có ý nghĩa quan trọng cho vụ án hành chính đang được giải quyết thì Tòa án phải ra quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm để đợi kết quả giải quyết của các cơ quan này.

+ Cần đợi kết quả giám định bổ sung, giám định lại; cần đợi kết quả thực hiện ủy thác tư pháp, ủy thác thu thập chứng cứ hoặc đợi cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án mới giải quyết được vụ án.

Khi chứng cứ của vụ án còn thiếu, chưa chính xác, chưa toàn diện thì ảnh hưởng đến kết quả giải quyết vụ án. Vì vậy, cần tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm để thực hiện các công việc trên.

+ Cần đợi kết quả xử lý văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến việc giải quyết vụ án có dấu hiệu trái với Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên mà Tòa án đã có văn bản kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ văn bản đó.

Việc này nhằm đảm bảo cho việc áp dụng pháp luật được thống nhất.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 228 thì căn cứ tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm, hậu quả của việc tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm cũng được viện dẫn đến căn cứ tạm đình chỉ giải quyết vụ án, hậu quả của việc tạm đình giải quyết vụ án được quy định tại Điều 141, Điều 142 Luật TTHC 2015.

Việc viện dẫn như vậy chưa hoàn toàn hợp lý. Cụ thể như: khoản 2 Điều 141 quy định: “Quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm” trong khi khoản 2 Điều 228 lại quy định: “ Quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm có hiệu lực thi hành ngay”. Có thể thấy hai quy định này có sự mâu thuẫn về hiệu lực của quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm. Nếu khoản 1 Điều 228 viện dẫn theo Điều 141 thì quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ phúc thẩm. Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 228 thì quyết định tạm đình chỉ này không thể bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm mà được xác định hiệu lực ngay khi ban hành. Như vậy, điều này có thể làm ảnh hưởng đến hoạt động thống nhất áp dụng pháp luật.