Người thừa kế

“Điều 613. Người thừa kế

Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.”

      Người thừa kế là người được hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Người thừa kế có thể là cá nhân hoặc không phải là cá nhân, vì người thừa kế không là cá nhân cũng có quyền hưởng di sản theo di chúc.

• Như vậy, cá nhân có thể được hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật khi cá nhân đó thỏa mãn một trong hai điều kiện sau đây:

+ Phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế.

+ Sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Vì để bảo đảm quyền lợi của con cái trong gia đình, theo Luật Hôn nhân & Gia đình, con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng. Đã là con chung của vợ chồng, thì cả vợ và chồng đều có trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc con. Để tạo điều kiện phát triển cho đứa con chưa thành niên này, quy định cho cá nhân này được hưởng di sản là điều hết sức cần thiết.

Để chứng minh cá nhân được sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết, dựa theo quy định của Luật Hôn nhân & Gia đình, con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm người chồng chết (chấm dứt hôn nhân), được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân. Như vậy, con do người vợ sinh ra và còn sống trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm người chồng chết thì đương nhiên được hưởng di sản.   Nếu con sinh ra sau thời hạn trên mà muốn hưởng di sản của người chết thì phải có căn cứ chứng minh rằng người con đó là con của người chồng đã chết.

      Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế. Khác với Bộ luật dân sự 2015, Bộ luật dân sự 2005 quy định rằng: “trường hợp người thừa kế theo di chúc là cơ quan, tổ chức thì phải là cơ quan, tổ chức tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.”. Bộ luật dân sự 2015 dùng cụm từ “không là cá nhân” sẽ rộng hơn Bộ luật dân sự 2005 dùng từ “cơ quan, tổ chức”. Vì nếu không là cá nhân, thì ngoài cơ quan, tổ chức còn có thể là pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác, các trung tâm thiện nguyện,…

Pháp luật quy định trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế. Và người thừa kế không là cá nhân thì chỉ được hưởng di sản theo di chúc.